Dividend to‘lash emitentning moliyaviy natijalari hamda aksiyadorlar umumiy yig‘ilishi qaroriga bog‘liq. Shu sababli barcha aksiyadorlik jamiyatlari har yili dividend to‘lashi majburiy hisoblanmaydi. Dividendlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar emitentlar tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda oshkor qilinadi.
Aksiyalarning bozor narxi talab va taklif muvozanati asosida shakllanadi. Shuningdek, emitentning moliyaviy natijalari, dividend siyosati, korporativ voqealar, makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar, tarmoqdagi o‘zgarishlar, investitsiya muhiti hamda investorlarning kutishlari aksiyalar narxiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Qimmatli qog‘ozlar hujjatsiz shaklda chiqariladi va investor nomiga depozitariyda ochilgan depo hisobvarag‘ida elektron shaklda hisobga olinadi. Investorning qimmatli qog‘ozlarga bo‘lgan huquqlari depozitariy hisob tizimida yuritiladi.
Qimmatli qog‘ozlarga investitsiya kiritish muayyan tavakkalchiliklar bilan bog‘liq. Bozor kon’yunkturasi, emitentning moliyaviy holati va boshqa omillar ta’sirida qimmatli qog‘ozlarning bozor qiymati o‘zgarishi mumkin. Shuning uchun investitsiya qarorini qabul qilishdan oldin ehtimoliy xatarlarni baholash tavsiya etiladi.
Yo‘q. Fond birjasi savdolarni tashkil etuvchi bozor infratuzilmasi hisoblanadi va investitsiyalar bo‘yicha daromad yoki kapitalning saqlanishini kafolatlamaydi. Qimmatli qog‘ozlarga investitsiya kiritish muayyan tavakkalchiliklar bilan bog‘liq bo‘lgani sababli, investitsiya qarorini qabul qilishdan avval emitentning moliyaviy holati va investitsiya xatarlarini baholash tavsiya etiladi.
Ha. Amaldagi qonunchilikka muvofiq xorijiy jismoniy va yuridik shaxslar O‘zbekiston Respublikasi kapital bozorida ishtirok etishlari mumkin. Buning uchun ular investitsiya vositachisi orqali hisobvaraq ochishi hamda qonunchilikda belgilangan talablarni bajarishi lozim.
Qimmatli qog‘ozlarni birjaning kotirovkalash varag‘iga kiritish uchun emitent “Toshkent” Respublika fond birjasining “Birja kotirovkalash varag‘i to‘g‘risida”gi nizomida belgilangan talablarga javob berishi lozim. Ushbu talablar emitentning huquqiy maqomi, korporativ boshqaruv tizimi, moliyaviy hisobotlari, axborotni oshkor qilish tartibi hamda boshqa mezonlarni qamrab oladi.
Emitent birjaning “Birja kotirovkalash varag‘i to‘g‘risida”gi nizomida nazarda tutilgan hujjatlar to‘plamini taqdim etadi. Ularga, jumladan, listing to‘g‘risidagi ariza, emissiya hujjatlari, davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan qimmatli qog‘ozlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar, moliyaviy hisobotlar, ta’sis hujjatlari hamda qonunchilik va birja qoidalarida belgilangan boshqa hujjatlar kiradi.
Delisting — qimmatli qog‘ozlarning Birjaning kotirovkalash varag‘idan chiqarilishi jarayonidir. Delisting emitentning tashabbusi bilan yoki amaldagi qonunchilik va Birjaning ichki hujjatlarida belgilangan asoslarga ko‘ra amalga oshirilishi mumkin.
Delisting qilingan qimmatli qog‘ozlar investorlarning mulki bo‘lib qolaveradi va ularga bo‘lgan mulk huquqi saqlanib qoladi.
Birjaning ichki hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda bunday qimmatli qog‘ozlar listingdan tashqari savdo maydonchasida muomala qilinishi mumkin. Bunda mazkur qimmatli qog‘ozlar uchun birja kotirovkalash varag‘idagi kabi bozor narxi shakllanmaydi.